Peygamber Efendimiz (S.A.V) Hayatından Diyalog Örnekleri

Diyalog ve Peygamberimiz’in Hayatından Diyalog Örnekleri

Yrd.Doç.Dr.Abdullah Duman

Diyalogu, düşünce sistemleri, örf ve âdetleri, inançları, kültürleri farklı insanların bir araya gelerek ortak bir paydada buluşma, birbirlerini anlama ve huzur içerisinde yaşama gayreti olarak tarif edebiliriz.

Diyalogda birbirini anlama esas gaye olmalıdır. Farklı görüşten insanlar, kimliğini kaybetme korkusuyla bir araya gelip konuşmaktan çekinmemeli, diğer taraftan karşı tarafa fikirlerini zorla kabul ettirme anlayışı içinde de olmamalıdırlar. Fikirlerinden taviz vermeden karşı tarafın düşüncesini anlamaya çalışmak, onu kendi kimliği ile kabul etmek diyalog insanının gayesi olmalıdır. Hz. Âdem’den itibaren yeryüzüne dağılarak toplumlar kuran insanlar, yine şüphesiz kendilerine özgü gelenek, görenek, dinî ve ahlâkî değerlere sahip oldular. Dolayısıyla her toplumu diğerinden ayıran farklı kültürler meydana geldi. Bu kültürler bizim düşüncemiz, dinimiz ve kültürümüzle zıtlık arz etse de, onları yok sayma veya tahkir etme hakkına sahip olmadığımızı bilmemiz gerekir. Toynbee, “Biz olumlu ya da olumsuz değerlendirmeler yapmak istemiyoruz; tersine anlamak istiyoruz” der (Özlem 1996, 162). Onuncu ve on birinci yüzyıllarda yaşamış olan ve diğer çalışmalarının yanında milletlerin kültürleriyle ilgili çalışmalarıyla da dikkatimizi çeken meşhur İslâm âlimi Bîrûnî de, kültürleri tenkit etmekten çok anlama ve anlatma gayreti içerisinde olduğunu ifade etmektedir (Birunî 1923, 99-100). Yine Bîrûnî’den bir asır önce yaşamış olan Mes’ûdî’nin Mürûcü’z-Zeheb adlı eserini aynı anlayış doğrultusunda telif ettiğini, bir çok kültür havzasını bizzat müşahede ederek oluşturduğunu görüyoruz.

Diyalog Ve Direniş

Prof.Dr.Hayrettin Karaman, 24 Şubat 2006 Cuma

İslami kesim diye adlandırılan topluluğun fert ve gurupları arasında son bir iki yıl içinde, diyalog konusunda kıyasıya bir kavga hüküm sürüyor. Bu tartışmaların/kavganın tarafları ve destekçileri var. Karşı çıkanlar “dinler; yani farklı dinlere inananlar arasındaki diyalog”un bozulmaya, öteki dinlerin Müslümanlar arasında meşruiyet kazanmasına ve yayılmasına sebep olduğunu, “siyasi alanda diyalog”un ise emperyalistlerin emellerine hizmet ettiğini ve Müslümanların emperyalizme karşı direnişlerini zayıflattığını iddia ediyorlar. Taraftar olanlar ise her iki diyalog çeşidinde de öne sürülen sakıncaların bulunmadığını, bunlara karşı tedbir almanın mümkün olduğunu, askeri ve ekonomik bakımlardan zayıf olan Müslümanların diyalog sayesinde kendilerini ve tezlerini farklı olanlara anlatma imkanı bulduklarını, yine diyalog sayesinde emperyalizme karşı olan, İslam düşmanlığını kabullenmeyen Batılı müttefikler elde edildiğini, bunların da yardımı ile uluslararası iş ve ilişkilerde önemli ve yararlı sonuçlar elde edildiğini ifade ediyorlar.